وقتی بچه ها دائماً ناله می‌کنند، ممکن است ما به‌عنوان والد یا مراقبت‌کننده در ظاهر پاسخ مناسبی بدهیم، اما در باطن بسیار خسته از ناله‌ی کودکمان باشیم.
بیایید کمی عمیق‌تر به این لحظه نگاه کنیم: در آن لحظه چه احساسی را در بدن خود تجربه می‌کنید؟ چه فکری از سرتان می‌گذرد؟
تفسیر ما از ناله کودک، لزوما واقعیت آنچه درون کودک می گذرد نیست. ما ممکن است ناله ی فرزندمان را قدرنشناسی تعبیر کنیم ولی در این تفسیر ما نیازها و احساسات کودک را نادیده گرفته ایم.
بچه‌ها معمولاً وقتی خیلی ناامیدند، ناله می‌کنند و غر می‌زنند. پژوهش‌ها هم همین را نشان می‌دهند: در مطالعه‌ای که روایت‌های والدین از قشقرق‌های ۳۳۵ کودک ۱۸ تا ۶۰ ماهه را بررسی کرد، ناله و گریه در دسته‌ی رفتارهای «درماندگی» قرار گرفتند، نه در دسته‌ی رفتارهای «خشم» مثل جیغ‌زدن یا لگدزدن. یعنی وقتی کودکی ناله می‌کند، در واقع دارد یک نیاز برآورده‌نشده را با زبانی که در آن لحظه در اختیار دارد بیان می‌کند.
این پژوهش خاص روی کودکان نوپا و پیش‌دبستانی، یعنی حدود ۱.۵ تا ۵ سالگی، انجام شده و اوج ناله و قشقرق در این پژوهش بین ۱۸ تا ۲۴ ماهگی گزارش شده است. اما اصل ماجرا که ناله بیانِ درماندگی است نه قدرنشناسی در سنین بزرگ‌تر هم، هرچند با شکل و شدتی متفاوت، همچنان صادق است.
اما چرا ما با ناله‌ی فرزندمان تحریک می‌شویم؟
بیایید این‌طور به مسئله نگاه کنیم: اگر ما ناله را با مأیوس شدن یکی بدانیم، و خودمان به‌گونه‌ای بزرگ شده باشیم که همواره مجبور بوده‌ایم احساساتی مثل آسیب‌پذیریمان را پنهان و سرکوب کنیم و همیشه قوی باشیم؛ طبیعی است که واکنش شدیدتری نشان دهیم.
مثلاً فکر کنید با این جمله‌ها بزرگ شده باشیم: «خودت رو جمع‌وجور کن»، «گریه نداره که». حالا وقتی فرزندتان ناله می‌کند، می‌خواهید هر چه سریع‌تر اوضاع را مدیریت کنید و این احساس را از بین ببرید چون خودِ آن احساس، در گذشته برای خودتان هم جایی نداشته است.
حالا فکر کنید اگر به‌جای اینکه بگوییم: تمومش کن، بگوییم: منم همچین تجربه‌ای داشتم، می‌دونم برات سخته، با هم یه راهی براش پیدا می‌کنیم. اون وقت به نظر شما چه اتفاقی می‌افتد؟
قطعاً منظور ما این نیست که همواره تسلیم خواسته‌ی کودک شویم؛ نیت ما این است که بیشتر روی احساسات و آنچه کودک در حال تجربه‌ی آن است بمانیم و ارتباطی به او بدهیم که واقعاً به آن نیاز دارد.
برای خودمان چه‌کاری لازم است انجام دهیم؟
۱. کمی زمان برای خودتان بگذارید
اگر با ناله‌ی فرزندتان تحریک می‌شوید، گاهی در طول روز زمان کوتاهی برای خودتان بگذارید و به خودتان یادآوری کنید: اشکالی ندارد اگر نیاز به کمک داشته باشم، اشکالی ندارد اگر حس ناتوانی داشته باشم؛ برای هرکسی ممکن است پیش بیاید. هرچه بیشتر ناله را بپذیریم، کمتر تحریک می‌شویم.
2. نیازتان را ببینید.
وقتی بچه‌ها ناله می‌کنند، در واقع دارند به زبان خودشان می‌گویند: بیشتر ببینم من رو، بیشتر باهام باش و … . آن‌ها به دنبال توجه بیشتر، ارتباط بیشتر، همدردی بیشتر و اعتباربخشی بیشتر هستند. نکته اینجاست که در همان لحظه، خودمان هم یک نیاز داریم، نیاز به آرامش، به کمی مکث، به دیده‌شدن خستگیمان. کافی است هر دو نیاز را ببینیم: نیاز فرزندمان و نیاز خودمان.
وقتی به خودمان رحم می‌کنیم و اجازه می‌دهیم آسیب‌پذیریمان دیده شود، فضای بیشتری هم برای احساس کردنِ فرزندمان باز می‌کنیم؛ و همین، پایه‌ی ارتباطی امن‌تر بین ما و اوست.
منبع:
۱. Potegal, M., & Davidson, R. J. (2003). Temper tantrums in young children: 1. Behavioral composition. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 24(3), 140–147.
آخرین نظرات: